Historia powołania do życia Stowarzyszenia wiąże się z powstaniem w 1963 r. pierwszych organizacji rodziców z upośledzeniem umysłowym pod egidą Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Ruch ten w 1991r. oddzielił się od TPD i powstało Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym. W latach dziewięćdziesiątych nastąpiła zmiana podejścia społeczeństwa do ludzi dotkniętych niepełnosprawnością umysłową. Dzięki temu osoby niepełnosprawne, dotychczas zamknięte w obrębie własnych domów zaczęły pojawiać się na ulicach miast, w parkach i innych miejscach użyteczności publicznej. Dużo się wtedy w Polsce zmieniło – również w Działdowie. W umysłach rodziców dzieci z niepełnosprawnością szukających wsparcia we wzajemnych kontaktach, powoli dojrzewała myśl o stworzeniu miejsca, w którym ich niepełnosprawne dzieci mogłyby otrzymać niezbędną opiekę, terapię i rehabilitację. Rozpoczęła się mozolna wędrówka i próba dotarcia do rodzin doświadczających rodzicielstwa dziecka niepełnosprawnego. W krótkim czasie odbyło się inauguracyjne spotkanie, na które przybyło 28 osób i przedstawiciele instytucji publicznych w Działdowie. Grupa aktywnych rodziców zaczęła stawiać pierwsze kroki poznawać się nawzajem, wymieniać doświadczenia. 27 września 1994 roku, Zarząd Główny Polskiego Stowarzyszenia na rzecz osób z Upośledzeniem Umysłowym w Warszawie dokonał rejestracji jednostki terenowej Koła w Działdowie. Pierwsze lata działalności były bardzo trudne, organizacja liczyła około 28 członków, obecnie zrzesza ok. 120 rodzin (stan na 2025 r.).
Główne cele Koła zakładały inicjowanie powstawania niezbędnych placówek na terenie miasta z dostępem do rehabilitacji, edukacji i terapii w przyjaznym miejscu i godnych warunkach. Wypełniając misję Stowarzyszenia prowadzono różnorodne działania na rzecz osób z niepełnosprawnością, m.in: kolonie zdrowotne, zimowiska, turnusy rekreacyjno-rehabilitacyjne i opiekuńcze, choinki, wycieczki i zawody. Dzięki uporowi, determinacji, profesjonalistom, pracownikom i niestrudzonej walce udało się stworzyć warunki do godnego i pełnego życia osób z niepełnosprawnością intelektualną.
Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną Koło w Działdowie działa nie dla zysku, ale dla pożytku publicznego. Reprezentuje interesy osób z niepełnosprawnością intelektualną obejmując swym zasięgiem obszar powiatu działdowskiego. Konsekwentnie rozwija się doskonaląc swoje działania przy zastosowaniu szerokiego zakresu nowoczesnych metod rehabilitacyjnych i terapeutycznych. W prowadzonych placówkach stowarzyszenie zapewnia swoim wychowankom, uczniom i uczestnikom rehabilitację społeczną, zawodową, edukację i rehabilitację leczniczą.
Obecnie Stowarzyszenie prowadzi:
- Warsztat Terapii Zajęciowej (WTZ);
- Ośrodek Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczy (OREW);
- Niepubliczną Szkołę Specjalną Przysposabiającą do Pracy (NSPdP);
- Wczesne Wspomaganie Rozwoju małego dziecka;
- Krótkoterminową interwencyjną opiekę całodobową;
- Poradnię Logopedyczną;
- Klub Olimpiad Specjalnych;
- Klub Rodzica;
- Bibliotekę;
- Zespoły teatralne i taneczne;
- wydaje czasopismo „Orewiaczek Szkolniaczek”.
W ramach zadań zleceniowych i projektów:
- Świetlicę Terapeutyczną dla osób dorosłych;
- Pilotażowy program Rehabilitacja 25+.
Poznajcie najważniejsze wydarzenia z naszej ponad 30 – letniej historii PSONI…
27 wrzesień 1994r. – rejestracja przez Zarząd Główny jednostki terenowej Koła PSOUU w Działdowie,
czerwiec 1995r. – przekazanie przez władze miasta na potrzeby stowarzyszenia budynku po byłym przedszkolu,
lipiec 1995r. – zorganizowano pierwsze turnusy rehabilitacyjne,
1 listopad 1998r. – został utworzony pierwszy w mieście Warsztat Terapii Zajęciowej (WTZ)
1 listopad 1998r. – rozpoczął swoją działalność Ośrodek Rehabilitacyjno-Wychowawczy (ORW)
13 listopad 1998r. – dokonanie wpisu ORW przez Kuratora Oświaty w Ciechanowie do ewidencji niepublicznych placówek opiekuńczo-wychowawczych,
13 listopad 1998r. – pierwsi wychowankowie zaczęli uczęszczać na zajęcia, które odbywały się w budynku byłego Przedszkola nr 2, gdzie trudu opieki nad nimi, rehabilitacji i wychowania podjęło się kilka osób z personelu pedagogicznego, medycznego i administracyjnego,
31 grudzień 1998r. – Wojewoda Ciechanowski założył księgę rejestrową „Dziennemu Ośrodkowi Rehabilitacyjno – Wychowawczemu” jako niepublicznemu zakładowi opieki zdrowotnej i po tym czasie zaistniał pierwszy kontrakt z NFZ na Poradnię Kompleksowej Rehabilitacji Medycznej,
5 maj 1999r. – odbyły się pierwsze zorganizowane obchody Dnia Godności Osoby Niepełnosprawnej w Działdowie,
1 wrzesień 2000r. – zmiana nazwy ośrodka z ORW na Ośrodek Rehabilitacyjno – Edukacyjno – Wychowawczy (OREW), zaczęto realizować zadania edukacyjne wobec osób z niepełnosprawnościami,
3 październik 2000r. – odbył się pierwszy przegląd Twórczości Artystycznej „Warsztatowa Jesień”,
18 listopad 2000r. – pierwsze otwarte rehabilitacyjne i instruktażowe zajęcia dla rodziców,
marzec 2004r. – pierwsze wydanie „Głosu Placówki” – gazetki WTZ,
10 styczeń 2005r. – obchody 10 rocznicy powstania PSOUU Koło w Działdowie,
22 kwiecień 2005r. – pierwsza ogólnopolska Spartakiada „Z Wiosną po Zdrowie”,
1 wrzesień 2005r. – uruchomienie w ramach OREW Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka,
październik 2005r. – wydanie pierwszej gazetki OREW „W kolorowym kręgu”,
1 wrzesień 2006r.- rozszerzono działalność OREW o IV etap edukacyjny – przysposobienie do pracy (wtedy liczył 4 osoby),
6 lipiec 2006r. – wpis do Krajowego Rejestru Sądowego i nadanie nr KRS,
1 grudzień 2008r. – uzyskanie statusu organizacji pożytku publicznego,
28 maj 2009r. – przekazanie przez Zarząd Miasta w Działdowie działki pod budowę OREW,
27 październik 2009r. – konferencja Konwencji Praw Osób Niepełnosprawnych,
12 luty 2010r. – pierwsza studniówka dla absolwentów szkoły przysposabiającej do pracy,
4 październik 2011r. – podpisano „Akt Erekcyjny” i wmurowano kamień węgielny pod budowę nowego budynku OREW,
14 grudzień 2012r. – uroczyste otwarcie nowo wybudowanego budynku przez Starostwo Powiatowe w Działdowie,
1 wrzesień 2013r. – otwarcie Niepublicznej Szkoły Specjalnej Przysposabiającej do Pracy,
4 marzec 2013r. – powołanie do życia „Klubu Rodzica” zrzeszającego członków PSOUU,
5 grudzień 2014r.– po raz pierwszy wyruszyła „Sztafeta z Mikołajem”,
1 marzec 2015r.– rozpoczęcie realizacji zadania publicznego na prowadzenie Świetlicy Rewalidacyjno-Rehabilitacyjnej dla osób Dorosłych z głęboką niepełnosprawnością,
11 październik 2016r. – zmiana nazwy PSOUU na Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną Koło w Działdowie,
2017r. – realizacja innowacyjnego projektu „Daleko zajdziesz” połączonego z wyjazdami młodzieży do Londynu w 2018 i powiatu Hersfeld – Rotenburg w 2019r.,
16 listopad 2018r. – uzyskanie przez placówki OREW i NSPdP pierwszego wojewódzkiego Certyfikatu Szkoły Promującej Zdrowie,
W latach 2019-2020r. – pierwsza wyprawa w ramach projektu „28 marzeń niepełnosprawni na szczyt”
1 wrzesień 2019r. – podpisano pierwszą umowę z PFRON w celu realizacji pilotażowego programu Rehabilitacja 25+,
8 październik 2019r. – jubileusz 25-lecia powstania Koła w Działdowie
W latach 2021-2022r. – druga wyprawa „28 marzeń niepełnosprawni w drodze na Hel”,
30 listopad 2022r. – uroczyste otwarcie kawiarenki „Słodki Zakątek”,
W latach 2023 -2024r. – trzecia wyprawa „28 marzeń niepełnosprawni w drodze na zachód”,
18-19 październik 2023 – jubileusz placówek 25 lecie OREW i WTZ oraz 10 lecie NSPdP,
9 maj 2024r. – uroczyste obchody 30-lecia powstania Koła w Działdowie,
12 listopad 2024r. – uzyskanie Krajowego Certyfikatu Szkoły Promującej Zdrowie,
5 marzec 2025r. – konferencja „Przyjdź Spróbuj Obejrzyj No I Zostań z Nami”,
8 sierpień 2025r. – czwarta wyprawa „28 marzeń niepełnosprawni wokół Tatr”,